Hasselt

bescherm het

Huis Douchar

Oud administratief centrum

Binnen het thema “Hasselt bescherm het” stellen wij twee gebouwen voor die beiden in een staat van verval zijn en om herbestemming vragen. Terwijl er nochtans gezegd kan worden dat deze behoren tot ons recent architecturaal patrimonium. Het zijn gebouwen die kenmerkend zijn binnen de Hasseltse scène. Beide gebouwen zijn eigendom van de stad Hasselt.

Het Huis Douchar van de familie Theo Douchar-Koninckx is een woning met kantoren die al meerdere invullingen kreeg en is geklasseerd  als onroerend erfgoed. Het is een ontwerp van gerenommeerd architect Léon Stynen. Toch vervult het gebouw al een hele tijd geen functie meer en verkeert het in een staat van verval. De ligging is zeer prominent, aan de toegang tot de stationsbuurt. Het gebouw wordt verborgen achter een gevel-poster en is vandaag nog slechts een poort  naar de achterliggende openbare parking.  

Het voormalige administratief centrum aan het Groenplein staat er verweesd bij. Door de verplaatsing van de administratieve functies naar de nieuwe kantoren aan de groene boulevard, kwam het gebouw leeg te staan. Vandaag is het gebouw, ondanks zijn locatie in het midden van de stad, verlaten. Recent werd aangekondigd dat de site een nieuwe bestemming zal krijgen. Restauratie van deze structuur zou een gepaste aanpak zijn. Het vooruitstrevende gebouw heeft een open plan en laat dus veel mogelijkheden toe. Architect Ghysebrechts was één van de pioniers in het maken van grote overspanningen zonder kolomstructuur om een vrij plan te bekomen. 

Beide gebouwen vormen bekende stadsgezichten maar kunnen door huidige omstandigheden niet optimaal benut worden. Er is een duidelijke nood aan bescherming van hun typerende karakter. 

Aan de hand van foto’s, grondplannen en archiefdocumenten worden de verhalen van deze gebouwen in beeld gebracht.

Huis Douchar

Arch. Léon Stynen

Koningin Astridlaan 67, Hasselt

1936

©PaulinePoelmans

Huis Douchar werd ontworpen door architect Léon Stynen, één van de belangrijkste figuren uit de moderne beweging in België is. De woning werd ontworpen voor de familie Douchar-Koninckx, die handelde in hout- en bouwmaterialen. Het gebouw kende doorheen de jaren verschillende invullingen en is ondertussen geklasseerd als onroerend erfgoed. Ondanks dit, vervult het gebouw al een hele tijd geen functie meer en verkeert het in een staat van verval. De ligging is zeer prominent, aan de toegang tot de stationsbuurt. ‘Het gebouw met een enorm grote poster‘ is vandaag nog slechts een poort naar de achterliggende openbare parking doordat de gevel volledig verborgen zit. 

De architectuur draagt zowel klassieke als modernistische ontwerpprincipes in zich. Het toont de voorliefde voor de zuivere vorm, weelderig daglichttoetreding en dakterrassen. De ziel van de architectuur van Léon Stynen. De sokkel van de woning werd bekleed met zwart geglazuurde baksteen.

De rechthoekige muuropeningen zijn bepalend voor het gevelritme enkel het raam in de vorm van een patrijspoort doorbreekt het gevelritme. Het bordes aan de doorgang wordt afgebakend door vijf ronde pilasters afgewerkt met zwart geglazuurde baksteen in een staand metselwerkverband. 

De woning is geometrisch georganiseerd rondom een centraal gesitueerde vestibule. Het gebouw is zeer functioneel ingedeeld over de verschillende bouwlagen. Op het gelijkvloers bevindt zich het bedrijf. Deze ruimte werd hoofdzakelijk gebruikt als ontvangstruimte. Op de eerste verdieping lag de nadruk op het familieleven. Er bevond zich een ontvangstzaal met aan de achterzijde de woon- en eetkamer grenzend aan het dakterras. Op de tweede verdieping valt in de centrale hal, via een venster in het plat dak, zenitaal licht binnen, dit reikt door tot de eerste verdieping door het gebruik van glastegels in de vloer. 

De woning is ondertussen verzegeld en onbewoonbaar verklaard. Dit stuk vergeten interbellumarchitectuur staat er verlaten en toekomstloos bij.

oud administratief centrum

Arch. L. Ghysebrechts

Groenplein 1, Hasselt

1968

©PaulinePoelmans

In 1965 nam de stad Hasselt de beslissing tot de oprichting van een nieuw administratief centrum. Architect Louis Ghysebrechts werd samen met architect Van Hoorde als ontwerper aangesteld voor het project. Het volledige project werd uitgewerkt op zes maanden tijd, de snelheid van het ontwerp speelde namelijk een belangrijke factor. De bouwwerken werden op acht maanden nade aanvang ook al afgerond. Het administratief centrum opende zijn deuren in 1968 aan het Groenplein. 

Het administratief centrum functioneerde als een uitbreiding van het oude stadhuis en diende daarvoor een monumentaal karakter uit te stralen. Het werd opgebouwd uit geprefabriceerde bouwmaterialen. Deze geprefabriceerde modules werden samengesteld op basis van een geometrisch raster met verticale en horizontale elementen. Door deze modulering kon het tempo zo hoog liggen, dit was uitzonderlijk in die periode. De ruwe betonstructuur van het gebouw wordt gecombineerd met verfijnde architectonische details. Er ontstaat een contrast tussen rechtlijnigheid van het geheel en ronde elementen in de details. 

Dit contrast tussen harde structuren en organische vormen was het belangrijkste visuele aspect van Ghysebrechts’ werk. De gebogen luifel aan de voorgevel vormt een balkon op de eerste verdieping en doet mede dienst als luifel van de onderliggende ingang. Het gebouw wordt bekroond door de bovenste verdieping die een insprong maken ten opzichte van de onderliggende verdiepingen om een dakterras te creëren. Het dak wordt afgesloten door een opeenvolgende reeks van gewelfde koepels, die het dynamisch karakter van het geheel benadrukt. 

Arch. L. Ghysebrechts heeft voor het Administratief Centrum ook diverse kunstwerken gerealiseerd, deze bestonden hoofdzakelijk uit gekleurde houten reliëfs. Zij maken onlosmakelijk deel uit van het gebouw. Arch. L. Ghysebrechts is schilder, collagist én architect. Door de verplaatsing van de administratieve functies naar de nieuwe kantoren staat het voormalige ‘administratief centrum’ er verweesd bij. Restauratie van deze zuiver structuur is ons inziens de enige gepaste aanpak. Het vooruitstrevende gebouw heeft een open plan en laat dus vele invullingen toe.